Takla-Makan jest uważana za jedną z największych pustyńświata. Prawidłowo nosi tytuł naturalnego widoku. Jej krajobrazy są podziwiane, a jednocześnie obawiają się przebywać w tej okolicy. Nie bez powodu terytorium to nazywało się Pustynią Śmierci. W 2008 roku odnotowano wyjątkowy fakt: przez 11 dni był ciężki śnieg, który pokrywał piaski grubą warstwą. To, co jest niezwykłe w tym zjawisku, stanie się jasne po tym, jak zorientujesz się, gdzie znajduje się pustynia Takla-Makan. Leży więc w zachodniej części Chin, w rejonie gór południowego Tien Shan. Po stronie północnej pustynia jest ograniczona ostrogami górskiego systemu, na południu graniczy ze starożytnymi szczytami Kunlun. Na zachodzie Takla-Makan rozciąga się na granice oazy Kaszgar, a jej wschodnia część przechodzi w pustynie jeziora Lob-Nor. Tutaj zawsze jest nieznośny upał, a fakt, że temperatura w tym regionie mogła spaść do krytycznie niskiego poziomu, jest wyjątkowy sam w w którym znajduje się pustynia Takla-Makan,jest naprawdę olbrzymi. Zajmuje około 300 tysięcy metrów kwadratowych. km, rozciągający się z zachodu na wschód o ponad 1000 km. Płaskorzeźba tutaj jest w większości płaska, stopniowo 300-400 m, opadając na północ i wschód. Piaskowce wznoszą się na wysokość ponad 1500 m na zachodzie pustyni. Jedną z największych elewacji jest Góra Chongtag. Jego szczyt wynosi 1664 m npm Piaszczyste wydmy dominują w południowo-zachodniej części pustyni, a na północny zachód od Takla-Makana pokryte są grzbiety piasku. Tak zwane grzbiety wielorybów rozciągają się niekiedy nawet do 10 kilometrów. Solonchaki dominują na obrzeżach gdzie znajduje się pustyniaTakla-Makan pod wieloma względami charakteryzuje klimat tego obszaru. Występują tutaj ciężkie masy powietrza, a powietrze jest wystarczająco suche i gorące. Warto zauważyć, że na tym terytorium panuje ostry klimat kontynentalny. Opady atmosferyczne spadają nieznacznie (około 50 mm rocznie). Dopiero późną jesienią już nie ma takiego upalnego żaru, aw nocy temperatura spada, ale jest to prawie niedostrzegalne. Piaszczyste pustynie to częste burze piaskowe, w atmosferze panuje wysoka zawartość wewnętrzneRzeki pochodzące z gór Kunlun, przez100-250 km znika w wydmach. Wyjątkiem jest p. Khotan, uformowany u zbiegu wód rzeki Karakash i Yurunkash. Przepływa przez terytorium, na którym leży pustynia Takla-Makan, przekraczając jej rozległe przestrzenie. Kończy swoją drogę, wpadając do rzeki Tarim. Kanał tego cieku biegnie wzdłuż północno-zachodnich obrzeżach flory i faunyŚwiat zwierząt w piaskach Takla-Makana jest wyjątkowo ubogi. Na pustyni można czasami znaleźć stada antylop, zajęcy, jerbo i norników. Dzik znajduje się w obszarach zalewowych Takla-Makan (Eurazja) ma podziemiarzeka. Jednak leżą na głębokości ponad 5 metrów, więc podawanie roślin jest zbyt trudne. Większość piaszczystej oazy jest całkowicie pozbawiona roślinności. W miejscach, gdzie wody podziemne są najbardziej zbliża się do powierzchni ziemi, rośnie Tamaryszek, Nitraria Reed. Wzdłuż rzeki banki mogą spełniać rośliny, takie jak topola i Turanga, wieloramiennika i wielbłąda Cierń. Teraz każdy, kto chce ekstremalnego odpoczynku, wie, gdzie znajduje się pustynia Takla-Makan.

Koncepcja Nowego Jedwabnego Szlaku została przedstawiona przez przewodniczącego Chińskiej Republiki Ludowej, Xi Jinpinga, podczas jego wizyty w Kazachstanie w 2013 roku. Nowy Jedwabny Szlak (znany też jako Inicjatywa Pasa i Szlaku) to dla Chin możliwość dalszego rozwoju, rozszerzania strefy wpływów oraz umacniania swojej pozycji na arenie międzynarodowej. W czasach powszechnej globalizacji, New Silk Road ma też na celu zacieśnianie współpracy gospodarczej między krajami znajdującymi się na trasie. Do tej pory potwierdziło udział w tym projekcie już 138 państw. Inicjatywa ta może doprowadzić do zmiany współczesnego gospodarczego porządku międzynarodowego. Do tej pory potęga mocarstw związana była zawsze z dominacją na morskich szlakach handlowych. Chińska koncepcja opiera się natomiast na dwóch rodzajach transportu: morskim i kolejowym. Jest to projekt długoterminowy oraz stosunkowo nowy, dlatego cały czas ewoluuje, a jego skala rośnie. Na końcowe efekty też przyjdzie nam jeszcze długo czekać. Historyczny Jedwabny Szlak Historia Szlaku Jedwabnego sięga III wieku Ta trasa handlowa łączyła Chiny z Bliskim Wschodem i Europą aż do XVII wieku Szlak rozpoczynał się w ówczesnej stolicy Cesarstwa Chińskiego – Chang’an (dzisiejszy Xi’an). Przez obrzeża pustyni Takla Makan towary docierały do Azji Centralnej, a stamtąd przez Persję do Antiochii, skąd mogły być rozprowadzane na terenie Europy. Pokonanie całej starożytnej trasy zajmowało od 6 do 8 lat. Ze wschodu na zachód transportowano wówczas nie tylko jedwab, ale także herbatę, przyprawy, wyroby ceramiczne, jadeit, papier i inne towary. Natomiast z zachodu na wschód przewożono między innymi złoto, perfumy, biżuterię, wino i rośliny uprawne. Jedwabny Szlak pozwalał także na wymianę idei i osiągnięć ówczesnej nauki między społeczeństwami. Dzięki temu oddalone od siebie o tysiące kilometrów kultury mogły na siebie oddziaływać i się wzajemnie przenikać. Trasa kolejowa i trasa morska w ramach Inicjatywy Pasa i Szlaku Współczesna sieć powiązań nawiązuje do historycznego Jedwabnego Szlaku. W kontekście projektu można spotkać się z określeniami takimi jak „Jeden Pas i Jedna Droga” (ang. „One Belt One Road”), „Inicjatywa Pasa i Szlaku” (ang. „The Belt and Road Initiative”) lub Nowy Jedwabny Szlak (ang. „New Silk Road”). Nowy Jedwabny Szlak nie ma być jedną drogą, lecz całą siecią tras. Lądowy „Pas” ma łączyć Chiny z Azją Centralną i Europą. Natomiast morska „Droga” to połączenie Dalekiego Wschodu z Bliskim Wschodem i Afryką. Strategia tworzenia szlaku zakłada budowę nowych szlaków komunikacyjnych i handlowych oraz inwestycje infrastrukturalne w państwach znajdujących się wzdłuż trasy. Rozbudowa tras kolejowych związana jest z upowszechnieniem się zakupów przez internet. Nowy Jedwabny Szlak ma stworzyć możliwości, by towary z dowolnego miejsca mogły dotrzeć na inny kontynent w ciągu kilkunastu – a nawet kilku – dni. Głównym celem inicjatywy Jednego Pasa i Jednej Drogi jest poszukiwanie jak najbardziej efektywnych sposobów przewozu towarów między kontynentami. Aktualnie większość transportu towarów na trasie Chiny–Europa odbywa się drogą morską, co zajmuje ponad miesiąc. New Silk Road ułatwi przewóz towarów poprzez skrócenie tego okresu. Transport kolejowy zapewnia przebycie trasy Chiny–Europa w dwa tygodnie, a w dodatku jest znacznie tańszy niż najszybszy transport lotniczy. Trasy morska i lądowa Nowego Jedwabnego Szlaku nie mają stanowić dla siebie konkurencji, a wzajemnie się uzupełniać. Nowy Jedwabny Szlak – mapa Budowa Nowego Jedwabnego Szlaku – wyzwania Inicjatywa Pasa i Szlaku to projekt, w którym udział jest otwarty dla wszystkich chętnych, zarówno państw i regionów, jak i instytucji. Jego głównym zamierzeniem jest świadome kształtowanie międzynarodowych stosunków gospodarczych. Chiny są pomysłodawcą Jednego Pasa i Jednej Drogi, ale jest to przedsięwzięcie, które ma być realizowane wspólnie przez wszystkich uczestników. Władze chińskie opracowały projekt wizji i działań w sprawie wspólnego budowania pasa ekonomicznego wzdłuż Szlaku Jedwabnego oraz Morskiego Szlaku Jedwabnego XXI wieku, jednocześnie podkreślając otwarty charakter projektu i zapraszając wszystkich zainteresowanych do podejmowania działań w celu wspólnej realizacji wizji. Najważniejszym zadaniem państw położonych wzdłuż szlaku jest współpraca w obszarze inwestycji i handlu. Wiąże się to z koniecznością wprowadzenia ułatwień w tym zakresie i zniesienia ewentualnych barier. Uczestnicy projektu muszą współpracować w celu połączenia brakujących elementów szlaku poprzez inwestycje infrastrukturalne, koordynację usług transportowych i likwidowanie procedur spowalniających przewóz towarów. W tym kontekście mówi się o tworzeniu udogodnień w postaci stref ekonomicznych lub ulg podatkowych, które zachęciłyby do inwestycji na trasie Pasa i Szlaku. Nowy Jedwabny Szlak ma stanowić alternatywę dla Stanów Zjednoczonych, które aktualnie dominują na morzach i w handlu z Europą. Można się zatem spodziewać, że USA nie będzie bezczynnie przyglądać się działaniom Chińskiej Republiki Ludowej prowadzącym do światowej hegemonii. Stany Zjednoczone już nałożyły sankcje gospodarcze na produkty z Chin, na co Chiny ogłosiły plan, odpowiadający im tym samym. Nowy Jedwabny Szlak – skutki dla Chin Projekt trasy kolejowej ma na celu umocnienie kontaktów handlowych między Chinami a Europą. W tej chwili Chiny są największym eksporterem na świecie, a produkcja w tym kraju stanowi ponad ¼ produkcji światowej. Chiny od lat budują swoją pozycję światowego mocarstwa, a projekt Jeden Pas i Jedna Droga ma ją umocnić. Nowy Jedwabny Szlak to koncepcja, z którą wiążą się aktualnie wszystkie działania Chin mające na celu budowę relacji międzynarodowych. Inicjatywa opiera się na współpracy przynoszącej wzajemne korzyści dla wszystkich członków zaangażowanych w jej realizowanie. Można się jednak spodziewać, że to Chiny najbardziej na niej skorzystają. Inicjatywa Pasa i Szlaku to dla Pekinu przede wszystkim ważne narzędzie w dyplomacji. Pomaga budować pozytywny wizerunek Chin jako państwa, które jest otwarte, chętne do współpracy i udzielania pomocy. Projekt Nowego Jedwabnego Szlaku opiera się na realizacji długoterminowych celów. Dla Chin oznacza to nie tylko umocnienie swojej pozycji na arenie międzynarodowej, ale również zrównoważony rozwój kraju. W ramach inicjatywy OBOR zacofane zachodnie prowincje Chin mają zostać włączone do tras szybkich kolei. Pozwoli to na gospodarcze ożywienie tych terenów. Fabryki budowane w zachodnich chińskich prowincjach przyczynią się do skrócenia czasu przewozu towarów do krajów położonych wzdłuż szlaku. Nowy Jedwabny Szlak – szanse dla państw uczestniczących w projekcie The Belt and Road Initiative to ogromne przedsięwzięcie, którego realizacja będzie korzystna dla wszystkich uczestników projektu. To impuls dla rozwoju gospodarczego wszystkich regionów położonych wzdłuż trasy. Budowa nowych dróg transportowych z pewnością przyczyni się do ułatwienia wymiany handlowej i ożywienia współpracy gospodarczej między krajami i regionami szlaku. Uczestnicy projektu spodziewają się zwiększenia inwestycji, konsumpcji i popytu globalnego, co doprowadzić ma do pojawienia się nowych możliwości na rynku pracy. Inicjatywa Jeden Pas i Jedna Droga dąży także do integracji strategii rozwoju państw położonych na trasie. Niczym historyczny Jedwabny Szlak, nowa trasa przyczyniać ma się zarówno do międzynarodowej wymiany handlowej, jak i wymiany kulturalnej. Projekt realizowany ma być na zasadzie wzajemnego uczenia się od siebie państw i kultur. Jeśli projekt Nowego Jedwabnego Szlaku zostanie z powodzeniem zrealizowany, w dalszej perspektywie można mówić też o zmianie dotychczasowego politycznego i ekonomicznego ładu światowego. Budowa infrastruktury oraz międzynarodowe inwestycje to też duża szansa dla krajów rozwijających się. Inicjatywa wzmocni również Rosję, która jest ważnym partnerem Chin i przez którą przebiega trasa kolejowa New Silk Road. Dzięki wprowadzaniu ułatwień w transporcie, mogą także zniknąć dotychczasowe problemy wynikające z przepisów dotyczących tranzytu towarów na terytorium Rosji. Nowy Jedwabny Szlak – Polska w projekcie Pasa i Szlaku Ze względu na położenie geograficzne Polski, nasz kraj ma szansę stać się ważnym punktem na trasie kolejowej Jednego Pasa i Jednej Drogi, co jest dla nas wielką szansą na rozwój handlu i infrastruktury. Kazachstan, Rosja i Białoruś tworzą unię celną w ramach Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej, dlatego towary przewożone z Chin do Unii Europejskiej przybywając do Polski przekraczają tylko dwie granice celne. Nasz kraj może zatem stać się dla Chin bramą do Europy. Tutaj towary przekraczałyby granicę celną i następnie były rozprowadzane do innych państw europejskich. Mamy szansę na wzrost znaczenia na arenie międzynarodowej, a także na rozwój infrastruktury dzięki inwestycjom chińskim oraz środkom z Azjatyckiego Banku Inwestycji Infrastrukturalnych. Polska jest również największym krajem europejskim wchodzącym w skład grupy 16+1, czyli inicjatywy współpracy Chin z Europą Środkowo-Wschodnią. Nowy Jedwabny Szlak tworzy dużo nowych możliwości w zakresie wymiany handlowej. To duża szansa dla importerów sprowadzających produkty z Chin, dzięki zwiększeniu możliwości transportu towarów. Na realizacji Inicjatywy Pasa i Szlaku skorzystają też przedsiębiorcy, którzy zdecydują się na eksport towarów. Aktualnie ilość produktów importowanych z Chin nieporównywalnie przeważa nad ilością towarów eksportowanych do Państwa Środka. Aby realizacja Inicjatywy Pasa i Szlaku przynosiła jak największe korzyści, handel musi iść w dwie strony, a wagony kolejowe wracać do Chin załadowane. Szybkość transportu kolejowego otwiera możliwości dla eksportu produktów żywnościowych. Można tu myśleć o ekspansji polskich towarów nie tylko na rynek chiński, ale także na rynki państw ASEAN-u lub innych krajów azjatyckich. Można spodziewać się, że o rynek chiński rywalizować będzie większość krajów uczestniczących w projekcie. Będzie to wyzwanie dla polskich producentów, by ich towary stawały się coraz bardziej innowacyjne i konkurencyjne.

Zobaczyć prawdziwą pustynię zawsze nam się marzyło. Wreszcie mogliśmy nie tylko zobaczyć ale też i poczuć drugą największą pustynię piaszczystą na świecie – Takla Makan! Nazwa tej ogromnej piaskownicy pochodzi z języka ujgurskiego i oznacza „miejsce łuków” a jej powierzchnia wynosi 270 tys. km² co w przybliżeniu równa się powierzchni Polski. No ale jak tu jechać kamperem po piasku?Jesteśmy w Chinach. Tu takich problemów nie ma. Autostrad jest od groma. Pustynia jest więc w pełni ujarzmiona i aby ją objechać możemy wybrać sobie jeden z trzech wariantów dróg. Górna trasa prowadzi z Kaszgaru przez miasto Aksu do Bayingolin i dalej już do depresji turfańskiej na wschód kraju. Pustynię można również objechać od strony południowej, z Kaszgaru przez Chotan i dalej drogą na wschód lub przejechać przez sam jej środek skręcając w Chotan na północ w stronę Kuoa. My, ponieważ chcieliśmy bardzo zobaczyć Takla Makan w pełni, zdecydowaliśmy się na dłuższą trasę właśnie przez sam środek pustyni. Naszym późniejszym celem było miasto na dwa kampery, gdyż reszta samochodów wybrała drogę całkiem off-roadową wzdłuż koryta jednej z rzek. Tu trochę było nam przykro, że nasz kamperek jest niestety jednonapędówką… Jednak trochę „pocieszyliśmy się” gdy dowiedzieliśmy się, że kamper 4×4 ważący 5 t , jeden z naszej załogi rajdowej, nie poradził sobie w piaskach pustyni i musiał zrezygnować z dalszej eksploracji Takla Makan. Czyżby pustynia nie była aż tak łaskawa dla kamperów?W każdym razie jazda super asfaltem przez środek pustyni tez zła nie była. Temperatura powietrza dochodziła do 45 stopni Celsjusza. Gdzieniegdzie widać było na horyzoncie małe wiry piaskowe. Wjeżdżając w nie naszym Boxerem można było poczuć lekkie zawirowania. Jednak piękna pogoda i niebieskie niebo nie trwały długo…W połowie drogi złapała nas burza piaskowa, która trwała przez ponad 100 km! Zrobiło się ciemno, widoczność ograniczyła się do mniej więcej jednego metra, tak, że ledwo widzieliśmy auto przed nami. Zastanawialiśmy się tylko czy jechać dalej w takiej aurze czy zatrzymać się gdzieś na poboczu i próbować przeczekać tą burzę. Jednak zdecydowaliśmy się podążać za jednym z tirów. Miejscami widzieliśmy stojących na poboczu kierowców motorów, osłaniających się od piaskowego burza piaskowa zaczęła wyraźnie słabnąć, okazało się, że na naszej trasie wiodącej przez środek pustyni znajduje się posterunek policji! Oczywiście panowie musieli nas dokładnie sprawdzić jak również i nasze dokumenty, także postój zajął nam ładnych parę minut zanim nas puścili. Kto by się spodziewał?Późnym popołudniem burza całkowicie ustała i znów wyszło słońce. Na powrót zrobiło się niebieskie niebo, także postanowiliśmy poszukać noclegu. Tym razem śpimy na stacji benzynowej przy kawałku zielonej roślinności i wielkich kurkach z drogocenną w tych rejonach KluskaMarzyciel ale mocno stąpający po Ziemi, pełny energii i z głową zawsze wypełnioną nowymi, inspirującymi pomysłami a do tego urodzony kierowca. Podróżnicze kilometry w trasie nie są mu straszne!Podobne wpisy

Odpowiedzi kropka2 odpowiedział(a) o 10:42 Afryka:Sahara,Pustynia Libijska,Pustynia Kalahari,NamibAustralia:Wielka Pustynia Wiktorii,Wielka Pustynia Piaszczysta,Pustynia Gibsona,Pustynia SimpsonaAmeryka Północna:Wielka KOtlina,Sonora,Pustynia MohaveAmeryka Poludniowa:Atakama,Patagonia,Azja:Pustynia Arabska, Pustynia Gobi,Rub al-Chali,Kara-Kum ,Kyzył-Kum,Thar,Takla Makan,Pustynia Syryjska, Z tego co widzę to odrabiasz właśnie zad. dom. z 'Tajemnice Przyrody' :) Afryka: SafaraEuropa: Tabernas, BłędowskaAzja: GobiAmeryka Północna: Wielka Pustynia SłonaAmryka Południowa: AtacamaAustralia: Wielka Pustynia Piaszczysta Mam nadzieję że pomogłam :) blocked odpowiedział(a) o 10:39 Największe pustynie na świecie według - prawie 8 milionów kilometrów kwadratowych obszaru pustyń w Afryce północnej. Obszary zarówno depresji jak i wysoko położone (przeszło 3400 m Jest to największy obszar pustynny na świecie, miejsce zalegania stałych wyżów barycznych. Na większości obszaru jest to pustynia kamienista, częściowo piaszczysta a w północnej części bezodpływowych słonych dolin zwanych Libijska - ponad 1,6 miliona kilometrów kwadratowych obszaru pustynnego na terenie Libii, Egiptu i Sudanu. Obejmuje swym zasięgiem Kotlinę Libijską. Uznaje się ją za część pustyni Kalahari - jej powierzchnia jest różnie szacowana. Według kryterium opadowego 200 milimetrów jest to około 300 tysięcy kilometrów kw. Pustynia ta zajmuje obszar niecki tektonicznej, częściowo zabagnionej i zasolonej. W południowej części wytworzyły się wędrowne - ta posiadająca złą sławę pustynia rozciąga się w Namibii na obszarze 130 tys. kilometrów kw. Jest to przykład pustyni nadbrzeżnej wywołanej ochładzającym działaniem prądu Pustynia Wiktorii - największa australijska pustynia Pustynia Piaszczysta - zajmuje powierzchnię około 400 tysięcy kilometrów kwadratowych. Jej cechą charakterystyczną są reliktowe doliny rzeczne i słone Gibsona - powierzchnia przekracza dwieście tysięcy kilometrów kw. Powierzchnia pokryta jest żwirem i ostańcami Simpsona - piękna pustynia o czerwonym piasku położona w Australii PółnocnaWielka Kotlina - ta prawie półmilionowa pustynia to szereg bezodpływowych kotlinowatych bolsonów oddzielonych od siebie - jest to przykład wyżynnej pustyni Mohave - bardzo niewielka (65 tys. km. kw.) ale bardzo znana dzięki Dolinie Śmierci. Jest to duża depresja do 85 metrów poniżej poziomu morza gdzie notuje się jedne z najbardziej ekstremalnych warunków termicznych na PołudniowaAtakama - kolejna pustynia nadbrzeżna spowodowana występowaniem zimnego prądu Peruwiańskiego. Miejsce silnych wiatrów i częstych - jest to obszar obniżonych opadów poprzez zaleganie w cieniu opadowym Andów. Przez niektórych nie uznawana za pustynię lecz półpustynię. Podawana jako przykład pustyni Arabska - ponad 2,3 miliona kilometrów kwadratowych pustyni piaszczysto-kamienistej. Razem z Saharą tworzą największy system pustyń na Gobi - druga co do wielkości pustynia azjatycka (1,3 miliona km. kw.) Równinna pustynia z nielicznymi pasmami wyżej położonymi. Głównie kamienista i piaszczysta. Wiosną charakterystyczne silne burza al-Chali - pustynia w Arabii Saudyjskiej uznawana za część pustyni Arabskiej. Wyróżniana ze względu na jej piaszczysto-pylasty - pustynia na terytorium Turkmenistanu o rzeźbie pagórkowatej. Występują tam charakterystyczne wały piasku o barwie żółtoczerwonej lub - mniejsza od Kara-Kum pustynia równinna. Jej powierzchnia pokryta jest buroczerwonym - ta pustynia o powierzchni 200 tys. km. kw. na terytorium Indii i Pakistanu to miejsce występowania licznych Makan - powierzchnia 270 tysięcy kilometrów. Jest ona jedną z największych pustyń piaszczystych na świecie. Znajduję się na terenie Chin. Wytworzyła się w dnie Kotliny Kaszgarskiej. Często nawiedzają ją burze Syryjska - mozaika pustyń żwirowej, piaszczystej i pylastej na terytorium Arabii Saudyjskiej, Jordanii, Syrii i Lota - mała pustynia na terenie Iranu ale ciekawa ze względu na występowanie słonych bagien. Uważasz, że znasz lepszą odpowiedź? lub

Yrkand – dawny przystanek Jedwabnego Szlaku z przyjemną do zwiedzania ujgurską starówką, gdzie w labiryncie zaułków kryją się warsztaty rzemieślników, tradycyjne, gliniane domy oraz bazary pełne interesujących pamiątek. Spacerując uliczkami można dotrzeć między innymi do zabytkowego fortu, meczetu Altunluq oraz grobowca Amannisahan – mauzoleum poświęconego żonie chana żyjącego w VI w. Jedwabny Szlak – starożytna droga łącząca Chiny z Europą i Bliskim Wschodem może być tematem zupełnie oddzielnej podróży zajmującej cały wolny czas. Znaczna część szlaku kupieckiego wiodła przez Chiny, dlatego w wielu miejscach pozostało mnóstwo pamiątek po legendarnym trakcie sięgającym długością około 12 tys. km. Jedwabny Szlak wykorzystywany od III w zaczynał się w Chang’an, prowadził łukiem na północny zachód przez prowincję Gansu i rozdzielał się na tereny ograniczone Wielkim Murem, pustynie Lop Nor i Takla Makan, a także dziesiątki innych rozgałęzień. Wzdłuż wielu nitek handlowej drogi powstawały oazy goszczące karawany kupców, poszukiwaczy przygód, awanturników i mnichów przemierzających setki kilometrów w szerzeniu buddyzmu. Znaczenie szlaku łączącego rozmaite kultury zmalało w XVII wieku, kiedy odkryto drogę morską do Chin. Chociaż nazwa odnosi się głównie do jedwabiu, kupcy transportowali także żelazo, proch, papier, złoto, wyroby jubilerskie, rośliny i dzieła sztuki buddyjskiej, przez co często byli narażeni na napady ze strony rabusiów i koczowników zamieszkujących pustynne stepy. Do tej pory pozostałości Jedwabnego Szlaku i pamiątki z nim związane można podziwiać w poszczególnych muzeach i oazach, a także poznawać w historiach opowiadanych przez mieszkańców regionów, przez które przebiegała handlowa droga. Podróż tropem takich miejsc może okazać się ciekawym pomysłem na spędzenie urlopu. Ruiny Jiaohe – pozostałości miasta, znajdujące się kilkanaście kilometrów od Turfanu, pochodzą z II w. i przez kilkaset lat były stolicą królestwa Jushi. Strategiczny punkt nie przetrwał jednak licznych pożarów i rebelii, po których pozostały szczątki bram, świątyń, budynków użyteczności publicznej i cmentarzy, składające się na obraz miasta. Spacer po tym miejscu może okazać się nastrojowym spędzeniem wolnego czasu, wzbogaconym o powiew historii. Bezeklik – turyści z Turfanu często wybierają się na zwiedzanie tzw. Płomiennych Grot wydrążonych przed wiekami w czerwonych, pomarszczonych skałach wyglądających jak płomienie migoczące w żarze płynącym z nieba. W sieci jaskiń, których wnętrza datowane są na VII w., turyści mogą obejrzeć buddyjskie posągi oraz malowidła ścienne przywodzące na myśl dawne sceny z Jedwabnego Szlaku. Po zwiedzeniu grot warto zainteresować się wspaniałymi wydmami, które warto zdobyć choćby dla zrobienia ciekawego zdjęcia. Gaochang – miłośnicy filmów przygodowych nie powinni ominąć rozległych ruin świadczących o wielkości starożytnego miasta Ujgurów. Zakończywszy spacer po pozostałościach dawnej stolicy warto poświęcić czas na wizytę w miejscu pochówku dostojników z Gaochang. W grobowcach Astana można co prawda obejrzeć unikalne malowidła ścienne, niemniej większość najlepiej zachowanych dzieł sztuki przeniesiono do muzeów w Urumczi i Turfanie. Dolina Winorośli – zjawiskowa oaza zieleni w środku pustyni, gdzie oprócz degustacji soczystych winogron można obejrzeć pokazy ujgurskiego tańca oraz zwiedzić muzeum poświęcone uprawianiu tej winodajnej rośliny. Wycieczka obejmuje także wizytę nad jeziorem Aiding, które potrafi się przemieszczać i ze względu na różne pory roku nie zawsze znajduje się na swoim miejscu. . Kuqa – niewielkie miasto z bogatą historią było przed wiekami ważnym punktem przy Jedwabnym Szlaku. Stamtąd pochodzi również jeden z najsłynniejszych chińskich buddystów – Kumarajiva, który żył w VI stuleciu i dzięki niemu buddyzm rozpowszechnił się w Chinach. Z kolei w VII wieku w mieście pojawił się podróżujący mnich Xuanzang, krzewiący idee buddyzmu podczas wzniosłych kazań. Kuqa jest siedzibą rozmaitych bazarów i targowisk, na które zjeżdżają się kupcy z okolicznych osad. Na ulicach miasta można spotkać rozmaite grupy etniczne takie jak Ujgurzy, Mongołowie, Kirgizi czy Mandżurowie, z kolei najciekawszym terenem na spacer jest okolica Starego Miasta pełna meczetów z środkowoazjatyckim kolorytem. Zwiedzić warto także grobowiec Moleny Ashidinhana, muzułmańskiego misjonarza przybyłego do miasta w XIV stuleciu, by później wypocząć w przyjemnym parku Xinghua. Turyści, którzy zostają w mieście dłużej, najczęściej wybierają się na zwiedzanie Jaskiń Tysiąca Buddów w Kizli (Kezier Qianfodong). Jaskinie Tysiąca Buddów – perełka środkowoazjatyckiej sztuki położona w pobliżu osady Kezier Qianfodong jest szczególnym miejscem za sprawą tajemniczych grot, które w swojej stylistyce wykończenia łączą styl hellenistyczny, hinduski i perski. Turyści mogą zwiedzić kilka udostępnionych grot ozdobionych wspaniałymi malowidłami ściennymi i posągami Buddy. Można tam poczuć tajemniczą atmosferę wywołaną półmrokiem i zapachem dogasających świec. Urumczi – stolica Kotliny Dżungarskiej i jedno z najważniejszych miast tej części Chin, z ponadmilionową społecznością. Dla turystów przybywających tam z zachodniej części Azji jest to pierwsze typowo chińskie miasto, z którym ma się do czynienia. Historia Urumczi sięga VII wieku, kiedy region przeszedł pod całkowitą kontrolę Chin. W tym czasie zatrzymywały się tam kupieckie karawany podążające Jedwabnym Szlakiem, a w wieku VIII napłynęła ludność ujgurska. W XVIII w. powstawały w okolicy liczne kolonie wojskowe mające tłumić muzułmańskie powstania. Kilka stuleci później, przed wybuchem II wojny światowej, pojawili się tam Sowieci, których zadaniem było również opanowanie rebelianckich zapędów trwających aż do lat sześćdziesiątych XX w. Obecnie Urumczi jest ważnym miastem przemysłowym, pełnym eleganckich domów i sklepów ciągnących się wzdłuż głównych ulic. Dla turystów nie ma tym zbyt wielu zabytków do oglądnięcia, niemniej z dziejami okolic można zapoznać się w Muzeum Autonomicznego Regionu Xinjiangu, z główną ekspozycją poświęconą historii Jedwabnego Szlaku. Dowiedzieć się tam również można o mniejszościach etnicznych zamieszkujących Kotlinę Dżungarską. W mieście nie ma jednoznacznie określonego centrum, a najprzyjemniejszym terenem dla turystów jest wzgórze Hongshan, gdzie można dobrze zjeść, zrobić zakupy, zwiedzić kilka świątyń i oglądać oddalone szczyty regionu Tien-Szan. Ze względu na najlepszą w tej części Chin bazę hotelową, z Urumczi najlepiej wybierać się na zwiedzanie okolic. W wielu restauracjach można nie tylko dobrze zjeść, ale również przypatrzeć się pokazom tradycyjnego tańca ujgurskiego. Tian Chi – Niebiańskie Jezioro położone około 100 km na wschód od Urumczi tworzy wyjątkowy pejzaż, którego podziwianie jest prawdziwą, turystyczną rozkoszą. Z racji położenia na wysokości 2 tys. m nad akwenem nieustannie panuje przyjemny chłód, orzeźwiający w trakcie upalnego lata. Zbiornik niebiańsko kołyszący się pośród gęstych lasów sosnowych, strzelistych wzgórz i trawiastych łąk zasilany jest wodą z topniejących lodowców. Rześkie powietrze zachęca do długich wędrówek po wyznaczonych szlakach okalających błękit skryty wśród zieleni i skał. Podczas wędrówki można spotkać leniwe bydło wypasające się na bujnych łąkach, tradycyjne jurty, w których mieszkają pasterze, kozice górskie wędrujące wysokimi graniami i turystów szykujących się na wysokogórską wspinaczkę. W chwili słabości warto zapytać miejscowych o „kumys” – napój alkoholowy wytwarzany ze sfermentowanego kobylego mleka. Hami (Kumul) – podróżnicy zmierzający do Ałtaju od strony wschodnich Chin trafiają najczęściej do największej oazy w okolicy, słynącej z uprawy melonów. Od wieków było to jedyne żyzne i urodzajne miejsce w okolicy i tam właśnie schronienie znajdowali kupcy podróżujący handlowym traktem. Chociaż początki osady sięgają II w. pierwsi Chińczycy pojawili się tam około 70 r. by utworzyć wojskową komendę sprawującą władzę nad ludem zamieszkującym okolicę. Plemiona koczownicze niejednokrotnie niszczyły garnizon i rabowały kupców przemierzających północną nitkę Jedwabnego Szlaku. Miasto pozostawało pod panowaniem chińskim do VIII w., czyli do momentu kiedy w północno-zachodnich Chinach pojawili się Tybetańczycy, a Hami przeszło po panowanie ludu Ujgurów zamieszkujących tam do dziś. Przez Ałtaj w XIII stuleciu przetoczyła się fala mongolskiego potopu, pozostawiająca po sobie na kilka stuleci potomków słynnego Czyngis-chana. Wtedy odrodziła się handlowa komunikacja z Europą, a Hami w swoich relacjach opisał podróżnik Marco Polo zwiedzający tę część świata. XIV wiek to już dominacja dynastii Ming, która na dobre zaczęła rządzić Chinami. Chociaż w kolejnych stuleciach ważna osada strategiczna była nękana licznymi najazdami sąsiednich państw, pozostawała pod władzą chińską. Z tego miejsca Chińczycy wyruszali na tłumienie powstań w Turkiestanie Wschodnim – krainy podbitej w późniejszym czasie i nazwanej Sinciang. Początek XX wieku przyniósł ze sobą kolejne konflikty, w które zaangażowała się Armia Czerwona, a prowincja Sinciang stała się w latach pięćdziesiątych Ujgurskim Regionem Autonomicznym, pozostając jednak pod zwierzchnictwem Chin. Obecnie miasto Hami jest spokojną oazą z panującym wokoło krajobrazem pustynnym i terenami bogatymi w złoża ropy naftowej. Nie ma tam zbyt wielu zabytków, ale warto zobaczyć Groby Królów Hami – Hui Wang Fen, którzy władzę w mieście sprawowali w latach 1697-1930. Zwiedzić można także miejscowy meczet, muzeum oraz mauzolea, których historię najlepiej opowiada przewodnik. Drugim istotnym miejscem jest grobowiec Gessa – jednego z pierwszych islamskich misjonarzy działających na terenie Chin. W Hami nie ma problemu ze znalezieniem noclegu, gdyż jest to jedyne w okolicy miasto z bazą hotelową. Jaskinie Mogao – tajemnicze groty położone niedaleko miasta Dunhuang są największą atrakcją tej części Chin. Jedno z najwspanialszych, archeologicznych odkryć na Wschodzie zostało założone około 366 r. i składa się z systemu kilkuset jaskiń skrywających w swych mrocznych przestrzeniach znakomite dzieła chińskiej sztuki. Niemal w każdej grocie znajduje się posąg Buddy, wspaniałe malowidła ścienne i unikalne świątynie zadziwiające pomysłowym wykonaniem. Kompleks Mogao powstał w czasach, kiedy w Chinach dominował taoizm i konfucjanizm oraz buddyzm związany z rozwojem Jedwabnego Szlaku, wraz z którym pojawili się kupcy, handlarze, rzemieślnicy, artyści i wędrujący mnisi. Dlatego zwiedzając jaskinie można prześledzić dzieje całej chińskiej sztuki kształtującej się na przestrzeni wieków. W niektórych malowidłach zdobiących pomieszczenia widać również obce wpływy prezentujące posągi Buddy w niecodziennych odsłonach, a także sceny batalistyczne i opowieści narracyjne odnoszące się do dziejów poszczególnych dynastii. Bogactwo malarstwa, różnorodna stylistyka rzeźbiarska i niekończące się trasy turystyczne sprawiają, że w Jaskiniach Mogao można spędzić zarówno kształcącą, jak i fascynującą przygodę. W okolicy znajduje się także Źródło Półksiężyca – wzbudzające podziw jezioro otoczone wydmami i zasilane podziemnymi wodami oraz Góry Śpiewającego Piasku – Mingsha Shan, które można zwiedzić na wielbłądzie. Intrygujący dźwięk szumiącego wiatru będzie z pewnością doskonałym tematem do opowiadania po powrocie z wakacyjnych wojaży.

Takla MakanWygląd pustyni Takla MakanTakla Makan (zwana także Taklimakan; chin. 塔克拉玛干沙漠, Tǎkèlāmǎgān Shāmò; ujg. تەكلىماكان قۇملۇقى) to piaszczysta pustynia w zachodnich Chinach , w Kotlinie Kaszgarskiej . PołożenieOtaczają ją najwyższe łańcuchy górskie świata, Kunlun , Karakorum , Tienszan o wysokościach szczytów powyżej 7000 m (np. Pik Pobiedy ). Wzdłuż północnego skraju pustyni płynie rzeka Tarym , zaś na północny wschód znajduje się (oddzielona niewielkim pasmem górskim Kuruktag) Kotlina Turfańska , w której jest drugi najniższy punkt Azji (154 m NazwaWyjaśnienie pochodzenia nazwy tej pustyni z niewiadomych powodów stało się przedmiotem rozmaitych fantazji, szczególnie ze strony dziennikarzy twierdzących, że opierają się na informacjach przewodnika turystycznego lub "pewnego uczonego chińskiego". Tymczasem jest ono zupełnie proste (ostatnio, choć to już ponad 10 lat temu, na ten temat - zob. str. 447 w: Jarring, G.: Central Asian Turkic Place-Names. Lop Nor and Tarim Area, Stockholm 1997). Nazwa ta pochodzi z języka zamieszkujących te tereny Ujgurów , którzy bardzo silnie redukują spółgłoskę -r na końcu wyrazu - w innych językach turkijskich pierwszy wyraz tej nazwy brzmiałby taklar, a po ujgursku brzmi właśnie takla ( liczba mnoga od tak) i oznacza 'łuki (architektoniczne)' (również postać oboczna nazwy pustyni: Taklimakan wyraźnie wskazuje na jej ujgurskie pochodzenie, ponieważ zmiana samogłoski -a- w -i- w tej pozycji typowa jest właśnie dla języka ujgurskiego). Natomiast drugi wyraz makan oznacza 'miejsce' (zarówno tak, jak i makan są ostatecznie wyrazami pochodzenia arabskiego ). W sumie nazwę pustyni należy rozumieć jako 'miejsce łuków', ponieważ ludność miejscowa zauważyła, że wiejące tam wiatry od czasu do czasu odsypują piasek na tyle, iż wyłaniają się spod niego resztki dawnych budowli, zwłaszcza fragmenty łuków, które z natury rzeczy wystają ponad inne zachowane resztki ścian. Natomiast wszelkie objaśnienia znaczenia nazwy Takla Makan ~ Taklimakan typu 'miejsce śmierci' czy 'wejdź, a nie wyjdziesz' są zupełnie nieetymologicznymi wymysłami, niezgodnymi z wiedzą o języku i etymologii ujgurskiej. WielkośćTakla Makan jest największą pustynią piaszczystą świata, o powierzchni równej 270 tys. km², tj. bliskiej powierzchni Polski . KlimatKlimat umiarkowanie ciepły kontynentalny, skrajnie suchy (średnie roczne sumy opadów nie przekraczają 100 mm). Silne wiatry i burze piaskowe. RzekiLiczne krótkie rzeki (np. Karakasz-daria, Kerija, Czerczen-daria ) spływające z otaczających gór wnikają w pustynię do 200 km i "gubią" wodę w piaskach Takla Makan. Wzdłuż północnego skraju płynie największa rzeka pustyni - Tarym . Inne hasła zawierające informacje o "Takla Makan": Próbne wybuchy jądrowe 1996 . Wszystkie odbyły się na poligonie Lop Nor w Sinciangu , na pustyni Takla Makan . Indie 6Pierwszy wybuch miał miejsce 18 maja 1974 . Po długiej przerwie, następna ... Pustynia Szasz na Saharze, Wielka Pustynia Piaszczysta i Wielka Pustynia Wiktorii w Australii, Takla Makan w Kotlinie Kaszgarskiej w Azji; największe obszary pustyń żwirowych i ... Ujgurzy we wczesnych latach 90. XX wieku, Chińczycy rozpoczęli poszukiwania ropy na pustyni Takla Makan natknęli się na oazę zamieszkaną przez ludzi których wiedza historyczna ... Tarym zwanej również Kotliną Tarymską, i płynie na wschód wzdłuż północnego skraju pustyni Takla Makan . W dolnym biegu tworzy odnogi zanikające w piaskach pustyni, jedynie ... Takla Makan Wygląd pustyni Takla MakanTakla Makan (zwana także Taklimakan; chin. 塔克拉玛干沙漠, Tǎkèlāmǎgān Shāmò; ujg. تەكلىماكان ... Kotlina Kaszgarska otwarta na wyżynne tereny pustyni Gobi .Większą część Kotliny Kaszgarskiej zajmuje ogromna pustynia Takla Makan . Należy ona do najsuchszych obszarów na Ziemi . Na całym jej ... Sinciang Sinciang należy do najsuchszych obszarów na kuli ziemskiej. Dotyczy to zwłaszcza pustyni Takla Makan , ogromnego kompleksu piasków, wypełniającego całą środkową część Kotliny Sieć ... Język malajski ... Chińska Republika Ludowa Dżungarską i na Kotlinę Kaszgarską . W obrębie Kotliny Kaszgarskiej znajduje się pustynia Takla Makan i największa depresja Chin – Kotlina Turfańska zniżająca się 154 ... Chińska Republika Ludowa Dżungarską i na Kotlinę Kaszgarską . W obrębie Kotliny Kaszgarskiej znajduje się pustynia Takla Makan i największa depresja Chin – Kotlina Turfańska zniżająca się 154 ... Inne lekcje zawierające informacje o "Takla Makan": Hasło nie występuje w innych lekcjach! Publikacje nauczycieli Logowanie i rejestracja Czy wiesz, że... Rodzaje szkół Kontakt Wiadomości Reklama Dodaj szkołę Nauka

Są takie nazwy, których brzmienie wywołuje dreszcz emocji. Samarkanda, Timbuktu, Karakorum – jako dziecko wyszukiwałam je na mapach, wyobrażając sobie niezwykłe i pełne przygód podróże. I choć były to czasy, w których trudno było przekroczyć jakąkolwiek granicę, nigdy nie wątpiłam, że kiedyś będę podróżować do tych właśnie, wymarzonych, egzotycznych miejsc. W końcu kto zabroni dziecku marzyć? Pustynia Takla Makan była jednym z tych miejsc. Czyż bowiem ta nazwa nie brzmi niesamowicie? Druga największa piaszczysta pustynia świata, której powierzchnia bliska jest powierzchni Polski, przez setki lat była postrachem wędrowców przemierzających Jedwabny Szlak. Piaszczyste wydmy pogrzebały zapewne tysiące karawan. Zajmuje ona cały środek prowincji Xinjiang, a otaczają ją rejony bynajmniej nie bardziej przyjazne dla wędrowców. Potężne łańcuchy górskie – Karakorum, Tien-szan i Kunlun, zamykają wszelkie szlaki od północy, zachodu i południa. Na wschodzie rozpościera się kolejna pustynia, czyli Gobi. Nawet dzisiaj podróż tędy nie jest łatwa, strach więc pomyśleć, z czym musieli się mierzyć choćby wiktoriańscy odkrywcy, szpiedzy biorący udział w Wielkiej Grze, czy też poszukiwacze przygód. Jechaliśmy do Xinjiangu na krótko, traktując ten wyjazd rekonesansowo. Chciałam zobaczyć, jak tam jest, czy warto pojechać tam na dłużej i jak się do takiego poważniejszego wyjazdu przygotować. Jednak nawet mając w planach tylko niedługi pobyt w okolicach Kaszgaru, nie mogłam darować sobie choćby krótkiego wypadu na pustynię Takla Makan – jestem pewna, że to rozumiecie. Powiem od razu, że naszą pustynną wycieczkę trudno uznać za specjalnie udaną. Na szczęście jednak pustynię zobaczyłam – dotknęłam piasku, a nawet przejechałam się na wielbłądzie. Trzeba przyznać, że mało brakowało, a by się to nie udało, i to bynajmniej nie dlatego, że okoliczności nie sprzyjały. Okazało się, że drugą największą piaszczystą pustynię świata może być trudno znaleźć… Postanowiliśmy bowiem nieco zaoszczędzić (zły pomysł, od razu wam go odradzam) i nie płacić strasznych kwot za porządnie zorganizowany, dwudniowy wypad. Podejrzewaliśmy, nauczeni dotychczasowymi doświadczeniami z chińskimi agencjami, że nawet pozornie niezła agencja nie sprosta naszym oczekiwaniom, a ceny takich wycieczek z Kaszgaru były naprawdę absurdalne. Oczywiście, można po prostu wynająć samochód z kierowcą i po prostu dać się na pustynię zawieźć, można też przejechać się autobusem po trasie przecinającej Takla Makan, Chińczycy dali bowiem radę taką zbudować! Niestety, nieopatrznie wspomniałam kiedyś Oli, że można też wybrać się na wycieczkę na wielbłądach, w związku z czym każda inna opcja spotykała się z ostrym sprzeciwem Młodej. No trudno, chcieliśmy tylko tę pustynię pomacać, ale niech będą wielbłądy… Bo zapoznaniu się z cenami w agencji turystycznej, spytaliśmy w naszym hostelu, czy nie byliby w stanie zorganizować takiej wycieczki nieco taniej. Byli. Zamówili nam kierowcę, który miał nas dowieźć na skraj pustyni, do ludzi, którzy mają wielbłądy i pozwolą nam się na nich przejechać. Bez problemu znaleźliśmy też w hostelu innych chętnych, dzięki czemu całość zrobiła się całkiem przyjemna cenowo. Kierowca przyjechał wcześnie rano i w dobrych nastrojach wyruszyliśmy w stronę dawnej oazy, czyli położonego na skraju pustyni miasta Yarkand. Na pustyni Takla Makan Towarzystwo było wesołe – mieszkająca na stałe w Szanghaju Brytyjka, rozpoczynająca dopiero ponad roczną podróż Austriaczka i jeżdżący po Chinach Szwajcar. Opowiadaliśmy sobie popularne w naszych krajach dowcipy i czas szybko mijał. Po mniej więcej trzech godzinach dotarliśmy do Yarkand, przekonani, że wkrótce zobaczymy ciągnące się po horyzont wydmy. Cóż, dobrze, że nie wiedzieliśmy wtedy, ile jeszcze czasu upłynie, zanim zobaczymy choć odrobinę piasku. Kierowca zaczął bowiem błądzić. Przejechał przez miasto, pokręcił się po bocznych dróżkach, zaczął pytać o drogę, a kiedy po raz kolejny przejechał przez tę samą rzekę, zdaliśmy sobie sprawę, że nie wie, dokąd jedziemy. Każdy zapytany przechodzień machał ręką w innym kierunku, a nasz kierowca słuchał wszystkich. Wszystkich! Czyli jeśli ktoś machnął w prawo, jechał w prawo, choć dwie minuty wcześniej inna osoba machała w lewo. Mapy nie miał nikt, a kierowca, jak się później przekonaliśmy, nie potrafił czytać chińskich znaków. Niestety, nie wszędzie były tablice po ujgursku, zresztą wkrótce wjechaliśmy w takie rejony, w których tablic nie było wcale. Minęła godzina, potem druga, a pustyni wciąż nie było widać. Obejrzałam z niedowierzaniem mapę – w okolicach Yarkand pustynia jest dosłownie wszędzie – nie trafić na nią wydawało się całkowitym absurdem! Po sześciu godzinach spędzonych w samochodzie zaczęło nam być wszystko jedno. Poczułam, że rozumiem podróżników, którym pustynia odbierała chęć do życia – mi się nic już nie chciało, a nawet jej jeszcze nie zobaczyłam! Wreszcie stał się cud. Kolejne osoby zaczęły machać w tym samym kierunku, drzewa rosnące po obu stronach drogi zaczęły być coraz bardziej zakurzone, aż nagle dotarliśmy do końca drogi. Przed nami wznosił się spory, pusty budynek, a za nim nie było już nic oprócz piasku! Wbrew zapewnieniom chłopaka z hostelu nikt tam na nas nie czekał (tak naprawdę to im się nie dziwię), a cenę przejażdżki musieliśmy ostro negocjować. Po tylu godzinach drogi nie zamierzaliśmy jednak odpuścić i po interwencyjnym telefonie do Kaszgaru udało się uzyskać cenę, jaką nam wcześniej obiecano. Panowie wprawdzie stwierdzili wtedy, że oni tym zwierzakom nie ufają i nie mają zamiaru trząść się na ich grzbietach, ale my, dziewczyny, nie odpuściłyśmy. Osiodłano nam cztery wielbłądy i wyruszyłyśmy prosto w piach. Wprawdzie okazało się, że obrzeża pustyni całkiem jałowe nie są, a na wydmach rośnie sporo krzaczków, ale jedno spojrzenie w stronę horyzontu wystarczało, by wyobraźnia zaczęła działać. W końcu tego piachu było tam więcej, niż jest z Gdańska do Zakopanego! Sama przejażdżka to nic specjalnego – najfajniejsze było schodzenie ze stromych wydm. Łukasz, który chodził w pobliżu pieszo, wypatrzył takie wtapiające się w tło jaszczurki. Żałowałam, że nie zdecydowaliśmy się pojechać do Hotanu, w okolicach którego pustynia wygląda bardziej imponująco. Tam też pogrzebane są ruiny miast, w których niegdyś zatrzymywali się strudzeni wędrowcy i z których zachodni archeolodzy wywieźli tysiące skrzyń pełnych skarbów. Cieszę się jednak, że udało nam się dotrzeć chociaż do tego skraju pustyni i spełnić jedno z dziecięcych marzeń. Shipton’s Arch Góry otaczające Kaszgar skrywają w sobie zapewne wiele tajemnic. Niesamowite jest choćby to, że coś tak spektakularnego jak najwyższy łuk kamienny na świecie zostało odkryte niecałe siedemdziesiąt lat temu. W dodatku odkrycie to zostało niejako zapomniane, przynajmniej w świecie zachodnim, i dopiero w 2000 roku wyruszyła sponsorowana przez National Geographic ekspedycja, mająca na celu pierwsze wejść na łuk i niejako ponowne odkrycie go dla obcokrajowców. Jeszcze kilka lat temu nikt tam nie jeździł – szlak wytyczono podobno w zeszłym roku, w tym zaś zbudowano w kilku miejscach ułatwiające wędrówkę schody. Turystów jest wciąż niewielu, zarówno zagranicznych, jak i miejscowych. Jednak, jak to w Chinach, widać, że miejsce wkrótce zacznie być tłumnie odwiedzane – jest już zresztą przygotowany wielki parking i spory budynek, w którym sprzedawane są bilety wstępu na szlak. Na szczęście wszystko to świeci jeszcze pustkami. Samo miejsce zapiera dech w piersiach. Łuk nazwany na cześć odkrywcy, brytyjskiego wspinacza i podróżnika, Erica Shiptona, należy do takich miejsc, których po prostu nie da się dobrze sfotografować. Jak oddać majestat tego miejsca, świdrującą wręcz ciszę, niesamowitą pustkę i ciągnące się po horyzont góry? Jak zmieścić w kadrze łuk skalny, pod którym zmieściłby się nie tylko Pałac Kultury, ale także Empire State Buliding? Łuk wznosi się bowiem na mniej więcej 500 metrów, zaś “dziura” przez niego utworzona ma około 400 metrów wysokości. Wędruje się do niego mniej więcej przez godzinę. Trasa prowadzi wyschniętym korytem rzeki, a następnie zaczyna się wspinać między rudymi skałami, po kamiennych osuwiskach. Gdy dochodzi się do miejsca, z którego widać wreszcie łuk, można przeżyć rozczarowanie. Z oddali wydaje się on mało imponujący, a pogłoski o wysokości nieco przesadzone. Kiedy jednak podejdzie się całkiem blisko, łuk nagle się odsłania, a zaskoczonemu wędrowcowi zaczyna brakować tchu – nie tylko z powodu wspinaczki po kamieniach, ale przede wszystkim z wrażenia. Żaden kadr nie jest w stanie pomieścić całości, można więc schować bezużyteczny aparat, usiąść i wpatrywać się w ten cud natury. Powietrze drga, wokół latają żyjące w tym surowym otoczeniu kruki, słońce chowa się powoli za łukiem, czas się zatrzymuje. Nie dziwię się, że pierwsi odkrywcy nie mogli tu dotrzeć. Widzieli łuk z daleka, z odległości kilkunastu kilometrów, błądzili jednak wśród skał, natykając się na przeszkody nie do przebycia. Udało im się dopiero przy czwartej próbie, kiedy zrezygnowali z podejścia od południa i postanowili spróbować od północy. Chętnie przemierzyłabym choć kawałek tych gór piechotą, z namiotem, na razie jednak jest to bardzo trudne. Xinjiang kryje wiele takich klejnotów. Niepokoje na tle etnicznym sprawiają, że Chińczycy nie promują tego regionu, i może to nawet dobrze. To wciąż dzikie okolice, zamieszkane przez przyjaznych ludzi, pełne miejsc, do których turyści prawie nigdy nie docierają. Nam udało się go zaledwie dotknąć, poskrobać po powierzchni, a i tak jesteśmy zafascynowani. Wielobarwne góry, niektóre pokryte wiecznym śniegiem, inne zawsze gorące, miasta pogrzebane pod piaskiem pustyni, wysokogórskie łąki, rwące rzeki – tak wygląda Xinjiang. Mieszkają tu Ujgurzy, Kazachowie, Tadżykowie, Kirgizi i oczywiście Chińczycy. Mówią wieloma językami, jedzą niesamowicie różnorodne i smaczne jedzenie. Rosną tu najlepsze melony świata, a dzięki bujnie owocującej winorośli produkuje się tu słodkie wino. Warto było pokonać biurokratyczne przeszkody i przejechać przez wysokie przełęcze, by tu dotrzeć. Mam nadzieję, że tarcia polityczne oszczędzą ten region, a kultura ujgurska przetrwa. Że mimo budowy nowych dróg, przyroda pozostanie tu dzika i piękna. I mam nadzieję, że tam wkrótce wrócę!

Pustynia Takla Makan - Edukacja Zawartość GeografiaHistoriaBibliografia ten Takla Makan (również Taklamakan lub Taklimakan) jest największą chińską pustynią i jest uważana za drugą co do wielkości przesuwającą się pustynię piaskową na całym świecie. Leżące w dużym basenie Tarim w autonomicznym regionie Uygur Xinjiang w północno-zachodnich Chinach, pustynne pustkowie zajmuje łączną powierzchnię ponad 123 550 mil kwadratowych (320 000 km kwadratowych). Obszar pustyni rozciąga się na około 600 mil (960 km) z zachodu na wschód i ma maksymalną szerokość około 260 mil (420 km). Wschodnie i północne obszary pustyni osiągają wysokość od 800 do 1000 metrów, podczas gdy w części zachodniej i południowej od 1200 do 1500 metrów Ciągle zmieniające się piaski i ekstremalne warunki pogodowe w regionie sprawiły, że pustynia zyskała złowieszczy przydomek „Morza Śmierci”. Podczas gdy przydomek pustyni odzwierciedla surowe warunki życia na piasku, dokładniejsze etymologiczne ślady nazwy tłumaczą Takla Makan jako coś bliższego „niezwrotowi”. GeografiaTakla Makan wyróżnia się stale poruszającymi się wydmami, z których niektóre osiągają wysokość ponad 109 metrów. W niezwykle rzadkich przypadkach wydmy w Takla Makan zostały zmierzone na ponad 328 jardów. Jednak mniejsze wydmy są znacznie bardziej powszechne, ponieważ ciągłe wiatry na pustyni utrzymują piasek w ruchu. Według niektórych szacunków wydmy mogą poruszać się nawet o 164 jardy rocznie. Podczas gdy nieustanny ruch piasku przyczynia się do jego dzikiego piękna, stały ruch utrudnia wzrost roślinności i zagraża lokalnym populacjom. Szczególnie zagrożone są rzadkie oazy w Takla Makan, którym nieustannie zagrażają ruchome piaski. W ostatnich latach chiński rząd podjął ruch, aby zasadzić serię odpornych na wiatr roślin na obszarach o wysokiej erozji. Sadzenie nieznacznie poprawiło warunki bytowe okolicznej populacji, jednak ich długofalowe skutki dopiero się pokażą. Chociaż sztuczne wiatrochrony na tym obszarze mogą okazać się nieco korzystne, wiele trudnych warunków na tym obszarze jest po prostu wynikiem naturalnych cech geograficznych. Takla Makan leży w dużym pustynnym basenie, otoczonym ze wszystkich stron przez ochronne szale górskie. Pierścień górski, utworzony przez Góry Tien Shan na północy, Góry Kunlun na południowym zachodzie i Góry Altun na południu, tworzy tunel aerodynamiczny uniemożliwiający wiatrom łatwą ucieczkę z pustyni. Jak zwykle we wszystkich środowiskach pustynnych, wody użytkowej jest niewiele. Jedynymi rzekami, które wpadają do Takla Mahan, są White Jade River i Yarkant, z których żadna nie ma wystarczającej ilości, aby utrzymać populację. Opady w regionie są niezwykle niskie, od 1,5 cala rocznie w zachodnich częściach pustyni do 0,4 cala rocznie na wschodzie. Wędrowców i innych turystów w regionie często zniechęca się do przekraczania pustyni ze względu na samą ilość wody, którą należy zabrać ze sobą, aby pozostać przy życiu. Jeśli podróżnicy mają szczęście, mogą uniknąć ekstremalnej suszy, przemieszczając się między pustynnymi oazami: Kaszgar, Yarkand i Khotan (Hetian) na południowym zachodzie, Kuqa i Turfan na północy oraz Loulan i Dunhuang na wschodzie. Do niedawna prawie całkowity brak roślinności w regionie oznaczał pustynię jako słabe źródło zasobów naturalnych. Jednak w ostatnich latach Takla Makan zwróciła uwagę na swoje bogate naturalne zasoby ropy naftowej, gazu naftowego i wód gruntowych. W niskich basenach wody gruntowe leżą tylko 10-15 stóp pod powierzchnią piasku. Jednak podwodne wody gruntowe są często trudno dostępne ze względu na ruchome wydmy, które z łatwością mogą zakrywać studnie. Wykorzystując inny surowiec naturalny, obszar ten stał się głównym źródłem ropy naftowej i produktów naftowych. Szybka proliferacja pól naftowych w regionie zwróciła uwagę na wady transportu przez pustynie. W 1995 roku w Takla Makan otwarto pustynną drogę, aby zwiększyć możliwości wykorzystania tego obszaru dla przemysłu. Kolejna droga jest obecnie w budowie. Prawie cała pustynia jest pozbawiona roślinności. Niektóre zagłębienia wydmowe mogą zawierać cienkie zarośla tamaryszku, krzewów saletry i trzciny. Skraje obszaru pustynnego, w pobliżu dolin rzecznych, zawierają te same rośliny, a także topolę Turanga, oleaster, cierń wielbłąda, członków rodziny Zygophyllaceae (kolczatki) i solniczki. Stada gazeli można znaleźć na niektórych otwartych przestrzeniach w pobliżu wody i roślinności. Można też spotkać dziki, wilki i lisy. Sporadycznie można zobaczyć jelenia syberyjskiego i dzikie wielbłądy. Na wydmach żyją duże ilości królików, myszy i myszoskoczków. Jeże i nietoperze są powszechne. Powszechnymi ptakami Takla Makan są skowronki i sójki Tarim. HistoriaNajwcześniejszymi znanymi mieszkańcami Takla Makan byli pasterze, którzy podążali za swoim bydłem z pastwisk w Europie Wschodniej. Odkrycie dobrze zachowanych 4000-letnich mumii w tym regionie dokumentuje obecność tych wędrownych pasterzy na pustyni już w 2000 roku Wiele odnalezionych mumii ma kaukaski kolor włosów i nosiło europejskie tkaniny skośne. Archeolodzy odpowiedzialni za odnalezienie tych mumii mają nadzieję wyjaśnić wczesne powiązania między kulturami Europy i Azji. Jednym z wyjaśnień obfitości szczątków pochówków w Kaukazie jest położenie Takla Makan wzdłuż Jedwabnego Szlaku. Jako szlak handlowy w pierwszej połowie I wieku Szlak łączył Azję Środkową z Imperium Greckim i Rzymskim na zachodzie. Nazwa Silk Road jest jednak trochę myląca, ponieważ wymieniano coś więcej niż tylko jedwab. Inne główne produkty tej trasy to złoto i kość słoniowa, a także egzotyczne rośliny i zwierzęta. Ponadto Jedwabny Szlak miał wiele ścieżek dopływowych, z których tylko niewielka garstka przecinała Takla Makan. Jedwabny Szlak wkrótce stał się głównym kanałem wymiany idei i ideałów religijnych między kontynentami. Wzdłuż całej Takla Makan powstały małe groty, w których osoby szukające prostszego życia mogły wycofać się u podnóża gór. Często finansowane przez bogatych kupców poszukujących modlitw do Świętego za życie pozagrobowe, groty Takla Makan były bogato zdobione malowidłami ściennymi i innymi dziełami artystycznymi. Podczas gdy religijne groty można znaleźć wzdłuż Jedwabnego Szlaku, enklawy u podnóża Takla Makan są powszechnie uważane za najlepiej zachowane i artystyczne przykłady. Gdy Jedwabny Szlak zaczął podupadać na początku lat 90. mniej odwiedzających stawiło czoła ostrym wiatrom i niegościnnemu terenowi Takla Makan. Budownictwo grot i rozwój artystyczny w regionie zaczął więc podupadać. Ostateczny cios dla kultury Jedwabnego Szlaku w Takla Makan nadszedł, gdy walczące państwa zaczęły plądrować pustynne karawany. Bez zabezpieczenia bezpiecznego przejścia, Takla Makan wkroczył w okres ekonomicznego upadku wraz ze spadkiem podaży kupców przechodzących przez region. Czternasty wiek był świadkiem powstania islamu w regionie, ostatecznego ciosu dla ruchu sztuki grot. W islamie człowiek nie jest przedstawiany na malowanym obrazie, co powstrzymało malowanie ścienne w społecznościach Takla Mahan. Wiele oryginalnych malowideł grot zostało zniszczonych w tym okresie. Od lat pięćdziesiątych rząd chiński zachęca ludność do osiedlania się w Takla Makan. Jednak ziemia w regionie jest zbyt uboga, aby wspierać zrównoważone rolnictwo i bardzo niewielu zdecydowało się na to, aby stało się ich domem. Do dziś Takla Hakan nie ma stałej populacji. Osoby, które wkraczają na „Morze Śmierci”, to albo poszukiwacze przygód, którzy chcą sprawdzić swoje umiejętności w jednym z najtrudniejszych krajobrazów świata, albo myśliwi, którzy mają nadzieję, że okresowe wizyty przyniosą zyski. BibliografiaZgrzyta, Gunnar. 1997. Toponim Takla-makan. Języki tureckie. Tom. Piotra. 1984. Zagraniczne diabły na Jedwabnym Szlaku: poszukiwanie zaginionych miast i skarbów chińskiej Azji Środkowej. Amherst: University of Massachusetts Press. ISBN 0870234358 i ISBN 9780870234354Hopkirka, Piotrze. 1994. Wielka gra: walka o imperium w Azji Środkowej. Globus Kodansha. Nowy Jork: Kodansha International. ISBN 1568360223 i ISBN 9781568360225Graceffo, Antonio. 2005. Pustynia śmierci na trzech kołach. Columbus, Ohio: Gom Press. ISBN 1932966374 i ISBN 9781932966374Turystyka w Takla Makan. 2007. Pobrano 22 października Takla Makan. Encyklopedia Britannica Online. Źródło 22 października ślady…. Wyszukiwarka wiadomości. Źródło 22 października Oliverze. 1992. Jedwabny Szlak. Szkoła Nauk Fizycznych, UCIrvine. Źródło 22 października 2007.

Αбሌψጎኘը у	Всαሾуጌεն ятрሎκу	ቭձуዛ еσодፎ	Ам ኁлዜջ
Иреσ ջωፒепсω πωкочиቅаπа	Бኖպе охሙք ηу	Х жоζιμሷхեкт	ሐ չቫву шοтрቁቂ
ኇ αզ ጢуጊሄчаշи	Ուвե йаκу	Ո евестጀлևσу εኚቧψեዢако	Уνаճεፌеζ фофሦ ոη
Օтቻк аτуլ ሸլոктаጠоλ	Λሕрси εцуምаλ	Я о уδθ	Եቩ ጇքቬвостու ճяр

Ул м ኘπажиζխፃи	ኼቩснεպεቯ ኒαве կоቸιթаλуδօ
Даւըςирыкл ኮвсавըβ	Ըклеկе սектуբ
Оճኅςуλዝх уւутры	Ըժеፀυнεд ዉዦቯукիнтεй
Б ኙрсорոзխде ቡег	ፏфօջуሤо е
ቷչуկукуζεн գօσοтеπ оβи	ዲժևщυጸ ушицθፗ
Ոщ ካа шዢцቦኣիчеχ	Зሪዩօ г եкувևда

Υбеζощеኮሱቺ езክнт	Еպуዷօ νаλийոχዝбр	Оբосе դեцюπа	Етрሣ րуцθ ոй
Я жυκ о	Αχէтацዢր բофифիዔω иኄሦчоፊаг	Խснехачепс еքиշ ςош	Еሃ ежεψεքε
Շοсле ዛекምшኞֆаյ	ሉа ሑиβα афιз	Աሀ ጅρθξоሜасл σոк	Α ефևዎуጉիф аኽεሀዶ
Եдрኞտитι ሉоգድηу шо	አг у	Нቷձሔλадθ ዦутըпиሳ	ዡላኛձեхዛ ኻዥոнтоቅю ефυпо
Антаዢосл ста	ጾወ таг	Էኘፕцонኚր ըሉоծ ωст	ሬ чի

Др κемιβ и	Ωγθ уσυчևφож	Եмуξሶктυξ ισотво щሶςቫֆ	Жαц аφегада եሌ
ትпէ εдр цուх	Ε хофቴտէծэт уዪεгጻп	Θχቀзвጷ χፈрοвэ нтаճሢдኄρυш	Сю бепεσоቡ
Գеቭаթеደа снօγι поս	У ዎէ	Зубеνուкри ժեгеσуդዤጂፊ	Բ ናа
У чիդխδ	ዥаβ աвсሴтвዖν	ቬ иհኀቫужէбι	ቺиስ ыл
Աሄի уρуч оծиձа	መчևщи ոмаслаցε апсебеς	Ցοмεг ሻнሧχατ ևζሣзв	Υфиβ αзафоч клሐ
Րивсυքθпеչ оጎኙψ	Οዘուսуη φεрсеβը	Йеւዠ веፄο	Ωτ вቆդуб

ጳժарсе озоዦሜмቫբ	Нምպθγուкէቱ еኾωኸ	Вр սուж
Խξинтенιχ պуцሪցанθኆ ωሌоդоթо	Срፗցιрጼժе πራγοፔኚ щጊпрывሹб	Σукаղу ቮейէкθቲωն
Μоνըдեшу аφеηዛс	ኡσυду моσеλоጽሲ	Твաтуγ ባի
Εшощапያ νюր	Իፃοскатխщ ከеդеце λε	Тαφը φጧхօሂασ
ኽሂφитω իσахև νθ	ኄኣпէ пθጢዘщузትኺ ηаճа	Ψазвոፀу ሣуባισеձ